«Паралелі. Маршрут года – Беларусь». Радыёблог Дзмітрыя Рубашнага

• Перадача: Радыёблог
• Дата: 15.01.2020

Сапраўды Беларусь – краіна з багатай гісторыяй і ўнікальным прыродным патэнцыялам. Тысячы азёр і рэк, запаведнікі, старажытныя гарады і сялянскія сядзібы ў маляўнічых кутках некранутай прыроды. А таксама чысціня, уладкаванасць, якасныя і смачныя натуральныя прадукты. Усё гэта можа дапамагчы нашай краіне ўпісацца ў модны трэнд, які набірае сілу ва ўсім свеце – этычнае спажыванне.

Калісьці водпуск для большасці людзей быў перыядам адпачынку, напоўненым сонцам, аглядам знакамітых мясцін і прыемнымі заняткамі. Людзі звярталі ўвагу на цэны, надвор’е, кароткі пералёт. І хоць гэтыя фактары ўсё яшчэ застаюцца важнымі, цяпер вялікая колькасць людзей падарожнічаюць свядома. З павагай да культуры, звычаяў і навакольнага асяроддзя.

Яшчэ некалькі гадоў таму былі папулярнымі каталогі з фотаздымкамі турыстаў, якія едуць на сланах, дзяцей, захопленых плаваннем з дэльфінамі. Цяпер вядучыя брытанскія, аўстралійскія, польскія агенцтвы сталі выдаляць такія прапановы. Гэта адбылося таму, што іх кліентам важна, каб арганізатар водпуску сур’ёзна ставіўся да абароны жывёл. Найбуйнейшыя кампаніі турыстычнай індустрыі знялі з продажу паездкі ў месцы, дзе жывёлы ўтрымліваюцца ў жорсткіх умовах. У той жа час для аматараў жывой прыроды ёсць шмат альтэрнатыў: запаведнікі, сертыфікаваныя цэнтры, валанцёрства.

Джон Макмертры, аўтар кнігі «Глабальны рынак як этычная сістэма», лічыць, што кожнае рашэнне зрабіць пакупку ўтрымлівае ў сабе маральны выбар. Гэта значыць, кожны раз, калі ідзём у краму, мы галасуем сваімі грашыма. Купляючы аўтамабіль з вялікім расходам паліва, чалавек галасуе за змяненне клімату. Аддаючы перавагу арганічным прадуктам, вы галасуеце за ўстойлівае развіццё навакольнага асяроддзя. А калі купляеце вялікую колькасць поліэтыленавых пакетаў, вы фактычна становіцеся спонсарам забруджвання прыроды. Гэта ж датычыцца і турызму.

Усё гэта, верагодна, здаецца бессэнсоўнай модай, якая нічога не зменіць у свеце. Таму што адзін пластыкавы пакет, які мы купілі, вядома, не нашкодзіць навакольнаму асяроддзю. Але калі так робяць мільярды спажыўцоў, утвараецца велізарная колькасць адходаў. Прагулка па папулярных пляжах Інданезіі ператвараецца ў слалам паміж кучамі смецця. Ствараецца ўражанне, што ніхто іх не прыбірае. На самай справе мясцовыя жыхары разводзяць рукамі. Штодзённая ўборка не прыносіць выніку, таму што мора пастаянна выкідвае на бераг тоны адходаў.

Таму ўсё больш месцаў уводзяць забароны, якія павінны дазволіць прыродзе перавесці дух ад патоку смецця і бруду, што людзі пакінулі за шмат гадоў. На Філіпінах і ў Тайландзе не пабаяліся на час закрыць для турыстаў папулярныя курорты. Экалагічныя абмежаванні вырашылі ўвесці Гавайскія астравы. Упершыню ў гісторыі закон забараніў продаж некаторых сонцаахоўных сродкаў. Яны ўтрымліваюць хімічныя рэчывы і разбураюць навакольнае асяроддзе. Эксперты падлічылі, што кожны год 14 тысяч тон крэму ад сонца знішчаюць каралавыя рыфы ва ўсім свеце. Ласьён для загару ратуе скуру, але, як аказалася, разбурае прыроду.

Зараз нават забяспечаныя турысты імкнуцца, замест пластыку, вазіць свае шматразовыя бутэлькі, выкарыстоўваць тканыя сумкі для пакупак. Яны выбіраюць мясцовую ежу замест прадуктаў, якім трэба праехаць паўсвету, каб патрапіць на талерку. Яны трацяць грошы на тавары, якія робяць на экалагічна нейтральных прадпрыемствах. А таксама стараюцца ездзіць у краіны, дзе берагуць прыродную і культурную спадчыну, і нават ствараюць сайты з апісаннем самых этычных турыстычных напрамкаў.

Вядома, прыемна, што французскія газеты рэкамендуюць адпачынак у Беларусі. І вельмі хацелася б, каб да нас прыязджалі адказныя падарожнікі. Каб у эпоху масавага турызму мы захавалі тое, што найбольш вабіць у Беларусі гасцей, – унікальнасць і першароднасць.